Rodzaje gruntów i technika pracy

Rodzaje gruntów. Ze względu na
roboty ziemne grunty możemy podzielić
następująco:

— Przez grunty spoiste rozumiemy takie
jak glina lub ił, które składają się
z cząstek silnie ze sobą powiązanych.

— Do gruntów niespoistych należy
piasek i żwir, a więc grunty z ziaren
większych lub mniejszych, pozbawionych
wzajemnej spójności. To rozróżnienie
ma znaczenie nie tylko przy odspajaniu
gruntu (i przy określaniu kąta
nachylenia skarpy), lecz także mówi ono
o jego nośności. Oto najważniejsze rodzaje
gruntów i ich cechy:

Ziemia urodzajna. Wierzchnia warstwa
aż do głębokości 40 cm, z drobnoustrojami
glebowymi i humusem. Musi ona
być usunięta przed rozpoczęciem wszelkich
robót ziemnych: kąt nachylenia
skarpy zależnie od wilgotności wynosi
45-60 stopni
Grunt lekki. Piasek i żwir (o ziarnach
do 60 mm), bez lub z minimalnym powiązaniem
przez domieszki gliniaste lub
ilaste. Można go odspajać łopatą. Kąt
nachylenia skarpy wynosi 45 stopni
Grunt iredniociężki. Niespoiste żwiry
o uziarnieniu ponad 60 mm, gruz skalny,
otoczaki. Odspajamy łopatą lub widłami
do żwiru. Kąt nachylenia skarp wynosi
60 stopni.

Grunt spoisty średnio ciężki. Mieszaniny
piasku i gliny, margiel, less, glina lessowa.
Jeszcze można odspajać łopatą.
Kąt nachylenia skarpy wynosi 60 stopni.
Grunt ciężki. Spoisty ił, grunt nierozwarstwiony
otoczakami i kamieniami
(do 200 mm średnicy), gruz skalny.
Odspajanie za pomocą oskardu Kąt
nachylenia skarpy wynosi 60 stopni.
Skala lekka Zwietrzałe lub łupkowate
skały, chemicznie zeskalone warstwy
piasku lub żwiru, jeżeli można je jeszcze
odspajać oskardem i bez materiałów
wybuchowych. Kąt nachylenia skarpy
wynosi 80 stopni.

Skala ciężka. Można ją rozkruszać tylko
przy użyciu materiałów wybuchowych.
Kąt nachylenia skarpy wynosi 90 stopni.
Narzędzia do robót ziemnych. Są
to przede wszystkim łopata, szpadel
i oskard. Do tego częściowo można
zaliczyć narzędzia i sprzęt do robót
murarskich.
Oto przegląd najważniejszych narzędzi:
Łopata. Nadaje się do odspajania gruntów
tylko od lekkich do średnio ciężkich.
Nie należy jej używać do odcinania
gruntu.

Szpadel. Jest „mocno" wykonany, z
prostokątną blachą i uchwytem poprzecznym
na końcu. Służy do odcinania
darniny i spoistych gruntów, np. przy
wykonywaniu rowków drenowych lub
wykopów pod ławy fundamentowe.
Oskard. Uniwersalne narzędzie do odspajania
ciężkich gruntów i lekkich
skał. Oba końce powinny być zawsze
naostrzone. Używać tylko oskardów
z dobrze osadzonym styliskiem.
Widły do żwiru. Wielopalcowe, mocne
widły o palcach zakończonych ki
Do pobierania i rozdzielania gi
żwiru i okrąglaków nadają się
łopata.

Motyka szeroka. Ma szeroką t
zakrzywioną prostopadle do st
Służy do odspajania gruntów lekkich
do średnio ciężkich.
Taczki. Najczęściej z blachy su
i ramy z rurek metalowych, kola
matczyne. Pojemność ok. 1/12 m3
li 80 I.
Przy złych warunkach gruntowych
ki prowadzi się po dylach (30*30G
długość ok. 4 m).
Grabie stalowe. Mają szerokość
40 cm o mocno osadzonym sty
Służą do wygładzania nierówność
naniesieniu ziemi urodzajnej.
Narzędzia pomocnicze. Paliki, laty
miarowe z podziałką, ciężkie n
(np. do rozbijania kamieni lub do w-l
nia palików), sznur (ok 30 m),
którego wyrównuje się teren, oraz
zimnica.
W praktyce wykonanie wyki
obejmuje odspajanie gruntu, lado*
nie. wywiezienie, wyładowanie w
tym miejscu.

Przy większych wykopach postęp
się w ten sposób, że po zdjęciu
ziemi urodzajnej najpierw na ci
szerokości wykonuje się rodzaj
aż do przewidzianego przyszłego po-
ziomu. W ten sposób osiąga się dwoje
korzyść.
Nowo powstały poziom wykopu siu
jako „podłoga dla łopaty". Znaczy
że odtąd odspajany grunt spada
prawie gładką powierzchnię i można
z niej łatwo zebrać łopatą.
Wcięcie się w grunt pozwala na bardziej
racjonalną metodę odspajania, ponieważ
można pracować tylko w pobliżu
wykopu, posługując się oskardem. Gdzie
warstwa tuż ponad planowanym ten
nem zostanie rozkruszona, grunt powy-
żej leżący spada najczęściej sam. Je:
zatem błędne, aby grunt wybierać o
góry w dół — praktyczniejszy jest sposób
„od dołu w górę".