Posadzki z płytek kamiennych i kamionkowych

Pospolita metoda wykonywania takich
posadzek polega na ułożeniu płytek na
zaprawie cementowej. Kleje stosowane
przy ściennych okładzinach z płytek
nie mogą być tu stosowane.
Płytki posadzkowe przeznaczone do
wnętrz normalnie nie są mrozoodporne,
dlatego nie mogą być stosowane do
robót zewnętrznych. Natomiast płytki
odporne na mróz i wietrzenie mogą
być bez obawy użyte do wnętrz.
Kamienie naturalne. Do robót wewnętrznych
stosować można marmur, trawertyn,
łupek litograficzny, wapień
muszlowy. Do robót wewnętrznych
1 zewnętrznych: bazalt, granit, lupek
dachowy, diabaz, dolomit, gabro, gnejs,
krzemień, kwarcyt, piaskowiec i serpentyn.
Grubości płytek wynoszą od
2 do 5 cm, formaty płytek są kwadratowe,
prostokątne lub wielokątne.
Kamionka. Płytki kamionkowe (terakotowe)
są u nas produkowane różnych
kształtów: jako kwadratowe, prostokątne,
trójkątne, sześciokątne itd Największe
z płytek kwadratowych mają
wymiary 15 * 1 5 oraz 10 x 10 cm. Barwy
płytek: białe, szare, żółte, czerwone,
czarne, niebieskie i zielone.
Płytki drobne (mozaikowe) o wymiarach
5 » 5 cm i mniejszych są dostarczane
w arkuszach (zwanych formatami),
naklejone stroną licową na papier.

Płytki duże (o wymiarach od 10 cm)
układa się na zaprawie układanej bezpośrednio
na podłożu betonowym. Natomiast
w przypadku płytek małych
(mozaikowych) należy przygotować
najpierw równy podkład z zaprawy,
a gdy ta nieco stwardnieje, ale jest
jeszcze wilgotna, nanosi się na nią
warstwę rzadkiej zaprawy cementowej,
w którą wciska się arkusze płytek
z lekka postukując je drewnianą packą
tynkarską. Płytki układa się papierem
do góry. Po związaniu zaprawy (na drugi
dzień) papier zwilża się wodą i usuwa
Spoiny wypełnia się rzadką zaprawą
cementową za pomocą szpachli gumowej.
Płytki lastrykowe. W pomieszczeniach
wymagających posadzek twardych o dużej
wytrzymałości mechanicznej i odporności
na zawilgocenie (pralnie, warsztaty)
można stosować płytki lastrykowe.
Są to dwuwarstwowe płytki
betonowe, przy czym warstwa licowa
ma różne zabarwienie i jest szlifowana.
Wymiary płytek: kwadratowych 20 x
x20 cm do 40x40 cm, prostokątnych
20x10 cm do 40x20 cm Grubość
dochodzi do 4 cm. Układa się je na
zaprawie cementowej 1:3, zarobionej
mlekiem wapiennym.
Płytki kamionkowe glazurowane są niewskazane
wszędzie tam, gdzie posadzka
jest narażona na zawilgocenie lub jeżeli
często chodzi się po niej w mokrym
obuwiu (np. pralnie). Niebezpieczeństwo
poślizgnięcia się jest wtedy zbyt duże.

Kamień naturalny ma zastosowanie przede
wszystkim w holach, korytarzach i reprezentacyjnych
salach. Kamionka nadaje
się głównie do łazienki i kuchni.
Podkład pod posadzki zawsze musi
być wykonany z betonu (ewentualnie
wyrównany warstwą z zaprawy cementowej).
Podkłady drewniane lub drewnopochodne
nie nadają się. Podobnie
jak przy układaniu płytek ściennych
pomieszczenie należy najpierw dokładnie
obmierzyć i podzielić odpowiednio
do wielkości płytek. Najlepiej jest za
linię podstawową (wyjściową) przyjąć
tę ścianę pomieszczenia, która biegnie
w kierunku patrzenia i jest w pełni oświetlona.
Wtedy płytki skrajne przy pozostałych
ścianach trzeba ewentualnie
przyciąć, zwłaszcza wtedy, gdy ściany
nie są do siebie dokładnie prostopadłe.
Najpierw układamy płytki w czterech
narożach pokoju, zaczynając od ściany
podstawowej. Płytki te będą służyć
jako punkty wysokościowe i kierunkowe
podczas posługiwania się poziomnicą,
łatą i sznurem. Według tych płytek
kładzie się wszystkie dalsze płytki. Przy
tym każda płytka musi być starannie
kontrolowana łatą i sznurem.
Zaprawa pod płytki składa się z 1
części objętościowej cementu portlandzkiego
i 5 części objętościowych piasku
średnioziarnistego1). Zaprawa powinna
być dosyć sucha (jak wilgotny
piasek), aby płytki w niej ,,nie pływały".
Podłoże betonowe przed rozścieleniem
zaprawy należy zmoczyć wodą. Następnie
na powierzchni 1 -2 m2 nanosi
się zaprawę. Grubość jej przyjmuje się
według już osadzonych płytek kierunkowych,
dopuszczając nadmiary nie
większe od 2 cm Jeżeli betonowe podłoże
ma większe nierówności, należy je
na kilka dni przed położeniem płytek
wypełnić zaprawą cementową i ściągnąć łatą.

Warstwę zaprawy z grubsza wyrównuje
się kielnią i ściąga łatą, tak aby powstała
jednolicie równa powierzchnia. Następnie
posypuje się ją surowym cementem
(dla lepszej przyczepności) i kładzie
płytki. Spoiny między płytkami powinny
wahać się od 1,5 do 2,5 mm. Gdy warstwa
zaprawy została dobrze ściągnięta,
wystarczy tylko lekkie postukiwanie
płytek. Normalnie płytka musi być położona
od razu na właściwym miejscu,
bez późniejszego przesuwania. Postukiwać
wolno tylko przez podłożoną
deseczkę, nie przez bezpośrednie uderzenie
w płytkę. Płytki już ułożone nie
mogą w czasie tej czynności zmieniać
swej pozycji.

Aż do stwardnienia zaprawy nie wolno
chodzić po nowo ułożonej posadzce.
Większe zabrudzenia na płytkach trzeba
zetrzeć jeszcze podczas ich układania.
Do spoinowania (fugowania) posadzek
płytkowych służy zaprawa spoinowa
z 1 części cementu i 3 części piasku.
Powinna ona być stosunkowo płynna.
Resztki zaprawy należy z płytek natychmiast
usunąć.

Mozaika z drobnych płytek jest
układana również na zaprawie. W handlu
mozaika jest wierzchnią stroną płytek
naklejona na papier. Po ułożeniu
papier nawilżamy i zdejmujemy.
Spoinowanie mozaiki należy prowadzić
z największą ostrożnością, gdyż nor-
malnie aż 18% powierzchni posadzki
stanowią spoiny Także i w tym wypadku
stosuje się zaprawą spoinową o płynnej
konsystencji1) Po stwardnieniu spoin
nadmiar zaprawy zdejmuje się i wyciera
dobrze trocinami. Listwy podłogowe
z reguły umocowuje się przed ukończeniem
posadzki.

Przycinanie płytek posadzkowych
w przeciwieństwie do ściennych jest
możliwe krajakiem do szkła tylko w przypadku
dobrej mozaiki. We wszystkich
innych przypadkach trudno obyć się
bez tarczy szlifierskiej z odpowiednio
cienką tarczą (str. 222) nadającą się
do kamienia. Przy niewielkiej ilości robót
można posłużyć się przecinakiem
z twardej stali, choć mimo największej
ostrożności trzeba liczyć się z dość
licznymi stłuczkami.
Płyty z kamienia naturalnego zaleca się
zamawiać o dokładnie obliczonych wymiarach,
aby uniknąć ich późniejszego przycinania.