Okładziny z płyt gipsowo-kartonowych

Płyty te składają się z rdzenia gipsowego
obustronnie pokrytego mocnym kartonem
2 . Karton i gips są ze
sobą tak mocno spojone klejem, że płyty
wykazują sporą wytrzymałość ruj zginanie
i pewną sprężystość. W budownictwie
płyty gipsowo-kartonowe stosuje
się głównie do wykańczania powierzchni
„na sucho". Zastępują one tynk
ścienny i sufitowy. Ponieważ w przeciwieństwie
do zwykłego tynku nie
muszą wysychać, budynek można szybciej
oddać do użytku.

Przy wznoszeniu nowych budynków
płyty przymocowuje się do ściany za
pomocą zaprawy. Jednak przy drobnych
robotach prowadzonych własnymi
siłami dogodniejszy jest drugi sposób,
mianowicie przybicie lub przyśrubowanie
płyt do listew drewnianych Dlatego
będzie on tu szczegółowiej opisany.
Układ płyt na ścianie może być poziomy
lub pionowy W pierwszym przypadku
dłuższe boki płyt mają kierunek
poziomy, w drugim — pionowy. Oba
sposoby są stosowane. Zawsze jednak
listwy rusztu (podkładu) powinny przebiegać
poprzecznie do długości płyt.
Odległość od listwy do listwy przy okładzinach
ścian nie powinna przekraczać
60 cm. Przy podsufitkach zarówno
poziomych, jak i ukośnych (np. w pomieszczeniach
mansardowych) odstępy
muszą być jeszcze mniejsze ( 4 0 -
50 cm). Gwoździe przy okładzinach
ściennych stosuje się w odległości 20
cm jeden od drugiego, przy podsufitkach
15 cm. Odstępy gwoździ od krawędzi
płyt pokazano na rys. 229. Stąd
wynika szerokość listew tworzących
ruszt (podkład), mianowicie 5-6 cm.
Do obróbki płyt jest potrzebny następujący
sprzęt: młotek, szczypce, nóż
ogrodniczy (o wygiętym ostrzu) oraz
szpachlą.

— Cięcie. Płytę położyć na jakiejś
gładkiej powierzchni, karton na wierzchu
naciąć nożem ogrodniczym. Rdzeń
gipsowy przełamać na jakiejś ostrej
krawędzi lub w ręce, następnie płytę
odwrócić i rozciąć karton po drugiej
stronie.

— Wycięcia. Wycina się je piłą o wąskim
ostrzu i drobnym uzębieniu.

— Przymocowywanie. Gwoździe muszą
być wykonane z nierdzewnego
materiału. Należy je przybijać ostrożnie,
aby nie rozerwać kartonu. Główki gwoździ
powinny być całkowicie zagłębione
w płycie.

— Kolejność przybijania. W przypadku
okładania ścian pierwszy rząd gwoździ
przybija się przy górnej krawędzi płyty,
drugi — poniżaj, następne coraz niżej,
ostatni rząd — przy dolnej krawędzi
płyty. Przy wykonywaniu podsufitki
najpierw przybija się płytę przy jednej
z dłuższych krawędzi, potem przy jednej
z krótszych krawędzi, następnie przybija
się rząd równoległy do dłuższej krawędzi
blisko już przybitego rzędu, następnie
rząd równoległy do krótszej krawędzi
blisko już przybitego rzędu — aż przybije
się płytę we wszystkich potrzebnych
punktach.

— Szpachlowania. W miejscu styku
karton zderzać na szerokości ok. 5 cm
(nie nacinając go nożem). W spoiny
wcisnąć szpachlówką, główki wbitych
gwoździ także po szpachlować. Szlifowanie
szpachlówki po wyschnięciu nie
jest konieczne.

— Wykończanie powierzchni płyt. Najpierw
można na płytę położyć farbę
emulsyjną rozcieńczoną (gruntującą),
a potem farbę o normalnej konsystencji.
Można też zastosować farbę klejową
lub tapetę.
Ruszt pod płyty należy wykonać
starannie. Sufity można też wykonać
jako podwieszone. Jeżeli przewidują się
zawieszenie na ścianie większych ciężarów
(np. regały, szafki), w odpowiednich
miejscach podłoża trzeba wykonać
dodatkowe wzmocnienie z listew. W
przypadku mniejszych ciężarów wystarczą
X-haki, wbijane w płytę gipsowo-
- kartonową, mianowicie pojedyncze haki
dla obciążeń do 5 kG, a podwójne —
do 15 kG

Z reguły płyt nie dosuwa się ściśle do
czoła, lecz zostawia spoinę szeroką.
Płyty laminowane Unilam mają skłonność
do paczenia się, dlatego w robotach własnymi
siłami nie zaleca się oklejania nimi ścian. Zamiast
nich należy stosować płyty pilśniowe
twarde oklejone laminatem. Jeżeli chcemy
mimo wszystko stosować sam laminat trzeba
go starannie przykleić klejem polipropylenowym,
np. Butaprenem. Do zakrycia spoin między płytami
służą specjalne listwy z twardego PCW
lub aluminiowe. Przed ułożeniem płyt Unilam
na ścianie należy je przetrzymać w pomieszczeniu,
gdzie mają być układane, co najmniej na
1 dobę. Tynki wapienne nie nadają się do przyklejania
laminatów.

2) Płyty gipsowo-kartonowe, zwane popularnie
„suchym tynkiem" (Nida-Gips), są produkowane
u nas w trzech grubościach: 9, 10 i 13
mm. Płyty mają długość 210-360 cm, szerokość
90 i 120 cm. Do przymocowywania płyt
stosuje się gwoździe ocynkowane lub duraluminiowe.
Można ewentualnie użyć zwykłych
papiaków. które jednak po wbiciu trzeba powlec
emalią olejną lub lakierem. Dłuższe krawędzie
płyt są całkowicie oklejone kartonem
i nieznacznie z ukosowane. Dzięki temu po zestawieniu
2 płyt dłuższymi bokami tworzy się
„rynienka", na którą można nakleić pasek merli
(gazy) szerokości kilku cm za pomocą kleju
emulsyjnego, kostnego itp. Następnie miejsce
styku zaszpachlować się na gładko szpachlówką,
np. olejno-emulsyjną wykonaną fabrycznie.
Okładzinę z płyt najlepiej jest pokryć tapetą.
kości 3 mm. W podsufitkach spoiny
podłużne powinny przebiegać w kierunku
najważniejszych źródeł światła
(okna) Spoiny poprzeczne zaleca się
prowadzić w układzie przestawionym.