Wykładanie sufitów drewnem

W nowym budynku można nieotynkowany
strop betonowy uczynić przyjemnym
i ciepłym za pomocą wykładziny
drewnianej. W starym domu można
wykonać podwieszony lub samonośny
sufit, aby „obniżyć" często zbyt
wysoko położony strop. Przy tym można
posługiwać się zarówno ciągłymi wykładzinami,
jak i fragmentarycznymi elementami,
które odgradzają tylko optycznie,
wykorzystując pierwotny strop
jako motyw współdziałający. Zawsze
jednak potrzebna jest konstrukcja nośna,
do której przymocowuje się deski profilowane,
płyty fornirowane lub dźwiękochłonne

Wybór materiału zależy od kształtu
pomieszczenia. Drewno o prostych słojach,
bez sęków, nadaje się przede
wszystkim do reprezentacyjnych pokojów
z nowoczesnymi meblami. Faktury
sękate o grubym rysunku słojów nadają
się raczej do wnętrz w ludowym stylu
Jasne i duże pomieszczenia znoszą dość
dobrze ciemne drewno i silnie rozczłonkowane,
niespokojne powierzchnie Małe
i niskie pokoje wyglądają lepiej z sufitem
z jasnego drewna. Przy projektowaniu
trzeba tez wziąć pod uwagę,
w jakim kierunku mają przebiegać słoje
drewna i akcentowane linie (np. styki
desek łączonych na pióro i wpust).
W kierunku styków i słojów pokój ulega
optycznemu „rozciągnięciu".
Koszt narzędzi jest nieduży, metody pracy
wymagają wprawdzie dokładności,
ale bez kłopotliwej precyzji. Jeśli chodzi
o materiał, jest tu pewna swoboda wyboru.
Można zdecydować samemu, czy
postawiony cel osiągnie się za pomocą
prostych czy też bardziej kosztownych
materiałów.

Do wykładzin sufitów i ścian wchodzą
w grę następujące rodzaje drewna:
białe do żółtawego — świerk, jodła,
klon, jesion,
żółtawe do brązowego — sosna, modrzew,
buk, dąb, wiśnia, wiąz, jasny
orzech,
ciemne — ciemny orzech.

Sufit samonośny nie jest utrzymywany
przez konstrukcję przymocowaną do
spodu istniejącego stropu, lecz jest zamocowany
w obu ścianach. Nadaje się
on przede wszystkim do wąskich pokojów,
ponieważ rozpiętości takiego sufitu
nie można dowolnie zwiększać. Przy
rozpiętości ponad 3 m konstrukcja nośna
staje się nadmiernie masywna i wówczas
korzystniejszy jest sufit podwieszony
Do samonośnego sufitu nad sienią
(rys 220) stosuje się strugane listwy
3 * 5 cm i deski 2 * 1 5 cm Poprzez deski
widać istniejący strop, pomalowany na
ciemny kolor. Listwy, zaopatrzone w
wycięcia na deski, przykręca się do
klocków w ścianie dokładnie wg poziomnicy.

Otwory na klocki w ścianie lub w suficie
wykuwa się przecinakiem (meslem),
tak aby się rozszerzały w głąb Klocek
z twardego drewna tez powinien rozszerzać
się w tzw jaskółczy ogon. Klocki
osadza się w otworze za pomocą
zaczynu gipsowego lub cementowego
Łatwiejsze jest nawiercanie otworów
(z użyciem specjalnie twardych wierteł
w przypadku betonu, gdyz w cegle
wystarczy rurka stalowa na jednym
końcu zaopatrzona w zęby, którą pobijemy
młotkiem, przekręcając nieco
za każdym uderzeniem). W otwór następnie
wbija się ciasno kołek z twardego
drewna lub kołek tzw. rozprężny
z tworzywa sztucznego. Dopiero w taki
kołek można wbić gwóźdź lub wkręcić
wkręt (kołki plastykowe są przeznaczone
do wkrętów). Są również u nas stosowane
przyrządy do wstrzeliwania kołków
do ścian i sufitów betonowych. Mogą
posługiwać się nimi tylko rzemieślnicy
mający odpowiednie uprawnienia. Usługi
te wykonują spółdzielnie lub prywatne
punkty usługowe.

Kołki do wstrzeliwania są wykonane ze
stali i mają średnicę zwykle ok. 4 mm.
Po wstrzeleniu część kołka wystaje ze
ściany; ta część kołka jest albo nagwintowana,
albo zaopatrzona w główkę
szerszą od reszty kołka. Za pomocą nagwintowanych
kołków można przymocowywać
np. łaty drewniane do ściany
przez wywiercenie w łacie otworu, nałożenie
łaty otworem na kołek i nakręcenie
na kołku nakrętki
Listwy można pozostawić w naturalnym
odcieniu drewna, można tez je pomalować
na ciemno odpowiednio do tła, tj
istniejącego stropu.
Deski osadza się „na rąb" Mogą one
mieć prosty kształt (rys. 220) lub tez
mogą być przycinane wg jednej z propozycji
pokazanych na dolnym rysunku.
Dodatkowe umocowanie desek |est zbyteczne.
Przy przycinaniu desek należy
pamiętać o wydłużaniu się drewna:
z obu stron powinny być one krótsze
o 1 cm niz szerokość pomieszczenia
Sufit z wycięciem akcentuje określoną
część pomieszczenia, np grupę
foteli lub miejsce do jedzenia. W pełnej
części sufitu przykręca się do ściany
deski o przekroju ok. 3 * 1 4 cm. następnie
przybija do nich strugane deski
profilowane.

W części z wycięciem potrzebna jest
na obwodzie rama z desek niestruganych
2 0 * 2 cm, którą przykręca się do
kołków w ścianie lub po prostu przybija
stalowymi sztyftami Do spodu ramy
przymocowuje się płyty wiórowe 6-
8 mm, które potem trzeba pomalować
w kolorze ściany lub wytapetować
Obramowanie wycięcia stanowi kryza
12*2 cm z tego samego materiału co
pełna część sufitu. Sufit nad wycięciem
maluje się na ciemno. Oczywiście nad
tego rodzaju sufitem instaluje się lampy.

Sufit z desek za świetlówkami
składa się z korytek w kształcie litery
U, sklejonych lub złączonych na wkręty,
które utwierdza się między ścianami,
przymocowując je do krótkich listew
przykręconych lub przybitych do ściany.
Wymiary i sposób wykonania objaśniono
na rysunku. Na korytkach kładzie się
świetlówki, które oświetlają pomieszczenia
w sposób pośredni. Lampy te
leżą po prostu pośrodku korytek, bez
specjalnego przymocowania.
Prostą wykładzinę sufitową z desek
, przymocowaną bezpośrednio
do istniejącego stropu, stosuje się
wtedy, gdy nie chcemy „obcinać" wysokości
pokoju, a więc w nowym budownictwie
(wysokość pokoju ok. 250
cm) i w niskich starych mieszkaniach
Na materiał okładziny nadają się wtedy
deski profilowane, łączone na pióro
i wpust, o szerokości 6-12 ćm i grubości
1-2 cm.

Podkład składa się z podwójnej kraty
z listew (rys. 221). Listwy mają wymiary
3* 5 cm. Pierwszą warstwę listew
przymocowuje się do stropu zgodnie
z przewidzianym kierunkiem desek, w
odstępach 50 cm (na klocki i wkręty
do drewna) Prostopadłe do nich są
listwy drugiej warstwy, przykręcone lub
przybite od spodu do pierwszej warstwy.
Ewentualne nierówności w istniejącym
suficie wyrównuje się podkładając
cienkie kliniki drewniane, kawałki
sklejki (dykty), listewki itp. (poziom
sufitu wyznaczamy sznurem, posługując
się poziomnicą). Styk wykładziny
ze ścianą stanowi listwa ostrugana
i pomalowana na ciemno, przebiegająca
po obwodzie sufitu. Przymocowujemy
ją do ściany na takiej wysokości,
aby jej spód znajdował się na tej wysokości
co spód drugiej warstwy listew.
Deski profilowane przybija się na gwoździe
„kryte" Pióro i wpust nie powinny
przy tym ściśle przylegać do siebie, lecz
z luzem ok. 2 mm Gdy długości desek
są za małe. można je sztukować na
dotyk, w układzie mijankowym Deskę
mianowicie tak ucina się, ze jej koniec
sięga do środka listwy; wtedy drugą
deskę dostawia się na styk czołowy.
Ponieważ przelotowe linie styku wyglądają
nieładnie, na danej listwie stykuje
się tylko co drugą deskę, a pomiędzy
nimi umieszcza deskę ciągłą (ewentualnie
stykowaną na następnej listwie)
Deski wymiaruje się tak. aby odstawaly
od wszystkich ścian na 2 cm

Drewniana wykładzina sufitu nie powinna
nigdy być połączona ściśle z
drewnianą wykładziną ściany. Ze względów
akustycznych oraz dla umożliwienia
rozszerzania się drewna należy w
tym wypadku zastosować luz 1 -2 cm.
Wykładzina sufitu z płyt styropianowych
wymaga takiego samego podkładu
jak ostatnio opisana wykładzina
z desek Do rusztu z listew przybija się
płyty wiórowe grubości 6-8 mm. Stykom
płyt należy poświęcić szczególną
uwagę. Styki powinny wypadać dokładnie
w środku listew, gdzie przybija
się brzegi płyt bardzo dokładnie. Listwy
trzeba układać za pomocą sznura i po
ziomnicy; każda nieuwaga przy tej czynności
staje się potem widoczna. Płyty
styropianowe przykleja się specjalnym
klejem do spodu płyt wiórowych. Klejenie
rozpoczyna się nie od naroża,
lecz od środka pokoju Linię przez
środek sufitu wyznacza się sznurem
Dokładnie w środku sufitu wytycza się
sznurem linię prostopadłą do pierwszej.
Pierwszą płytę przykleja się w jednym
z naroży krzyża sznurowego, a stąd
postępuje ku ścianom.

Sufit podwieszony różni się od poprzedniego
tylko tym, że podkład jest
konstrukcją przestrzenną (rys. 222). Ma
on pierwszeństwo w sytuacji, gdy bardzo
wysokiemu pokojowi chcemy nadać
intymniejszy charakter. Właściwą
wykładziną są tutaj także deski profilowana,
ponadto można użyć płyt fornirowanych,
dźwiękochłonnych lub gipsowo-kartonowych.

Pracę rozpoczynamy jak poprzednio od
umocowania rusztu z listew (niestruganych)
o przekroju 3 * 5 cm. Do tych
listew przybija się krótkie, pionowe
listwy, które podtrzymują ruszt dolny
i właściwą wykładzinę. Co ok. 2 m
trzeba założyć listwę stężającą (usztywniającą).
Przybijając ruszt dolny trzeba
pamiętać o uwzględnieniu ewentualnych
nierówności istniejącego sufitu.
Estetyczny styk sufitu podwieszonego
ze ścianą zapewnia na jego obwodzie
obramowanie z listwy pomalowanej na
ciemno. Deski profilowane przybija się
na gwoździe ,,kryte".
Jeżeli ma się do pomocy rzemieślnika,
może on przymocować ruszt do istniejącego
stropu betonowego nie na klocki;
lecz na kolki wstrzeliwane.
Fornirowaną wykładzinę sufitu
można ułożyć na ruszcie z listew przymocowanym
bezpośrednio do sufitu
lub też ją podwiesić, jak opisano wyżej.
Materiałem na wykładzinę mogą
być fornirowane płyty z grubej
sklejki (dykty), wiórowe lub pilśniowe

Oczka rusztu z listew zależą od wielkości
płyt (np. 5 0 * 5 0 cm). Styki płyt muszą
zawsze przypadać na listwach.
Jeżeli płyty mają być ściśle dociśnięte
jedna do drugiej, układa się je w ten
sposób, że np. płytę mającą słoje w kierunku
wzdłuż pokoju powinniśmy zetknąć
z płytą o słojach skierowanych
w poprzek pokoju. Metodę tę można
stosować nawet wtedy, gdy styki płyt
są akcentowane (np. z ukosowane, z
paskiem drewna odróżniającego się odcieniem).
Płyty fornirowane należy przymocowywać
do listew klejem do drewna, np.
kazeinowym. Nie powinny być cieńsze
od 8 mm, gdyż zbyt cienkie z upływem
czasu mogą zwisać.